การลงทุนต่างประเทศของนักลงทุนไทยในปี 2569 ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การเปิดบัญชีกับโบรกเกอร์ต่างประเทศหรือซื้อกองทุนรวมต่างประเทศอีกต่อไป เพราะ Depositary Receipt หรือ DR กลายเป็นเครื่องมือที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยและสำนักงาน ก.ล.ต. ให้ความสำคัญมากขึ้นในฐานะช่องทางกระจายการลงทุนไปยังหุ้นและสินทรัพย์อ้างอิงต่างประเทศ โดยนักลงทุนซื้อขาย DR บนตลาดไทยด้วยเงินบาท ไม่ต้องแลกเงินและโอนเงินออกไปต่างประเทศทุกครั้งที่ซื้อขาย จึงลดความยุ่งยากด้านเอกสารและขั้นตอนปฏิบัติสำหรับรายย่อยที่ต้องการเข้าถึงหุ้นเทคโนโลยีสหรัฐฯ หุ้นเวียดนาม หรือดัชนีต่างประเทศบางตัว
จุดที่น่าสนใจคือ DR ไม่ใช่หุ้นต่างประเทศโดยตรง แต่เป็นใบแสดงสิทธิที่ออกโดยผู้ออก DR ในไทยและอ้างอิงราคากับหลักทรัพย์ต่างประเทศ เช่น หุ้นรายตัว ดัชนี หรือกองทุน ETF เมื่อนักลงทุนซื้อ DR จึงต้องดูทั้งราคาหลักทรัพย์อ้างอิง ค่าเงินบาทเทียบสกุลเงินที่เกี่ยวข้อง และส่วนต่างราคา DR กับมูลค่าทรัพย์สินสุทธิที่ควรเป็น ประเด็นนี้ทำให้ DR เหมาะกับนักลงทุนที่เข้าใจกลไกตลาดและพร้อมติดตามข้อมูลอย่างสม่ำเสมอ ไม่ใช่สินค้าที่ซื้อแล้วปล่อยทิ้งโดยไม่ตรวจสอบ
ในทางปฏิบัติ นักลงทุนไทยสามารถใช้ DR เพื่อกระจายพอร์ตที่เดิมหนักไปในหุ้นไทยหรือเงินฝาก ซึ่งมีความเสี่ยงจากการพึ่งพาเศรษฐกิจภายในประเทศสูง การเพิ่ม DR ที่อ้างอิงตลาดต่างประเทศจึงช่วยเปิดรับการเติบโตของ sector ระดับโลก เช่น ปัญญาประดิษฐ์ ชิป เทคโนโลยีการแพทย์ หรือตลาดเกิดใหม่บางแห่ง อย่างไรก็ตาม ต้องยอมรับว่า DR มีความเสี่ยงจากความผันผวนของตลาดต่างประเทศ ช่วงเวลาซื้อขายที่อาจไม่ตรงกับตลาดไทย สภาพคล่องของ DR แต่ละรุ่น และความเสี่ยงของผู้ออก DR ที่อาจกระทบต่อการส่งมอบหรือการชำระราคา
ข้อมูลจากหน้าเว็บทางการของสำนักงาน ก.ล.ต. เรื่อง DR ระบุรายละเอียดเกี่ยวกับประเภทของ DR หลักทรัพย์อ้างอิง และข้อมูลที่นักลงทุนควรตรวจสอบก่อนซื้อขาย ซึ่งเป็นแหล่งข้อมูลที่นักลงทุนไทยควรเปิดดูประกอบการตัดสินใจ เพราะ DR แต่ละรุ่นมีเงื่อนไขต่างกัน ทั้งอัตราส่วนการแปลง ราคาเสนอซื้อขายขั้นต่ำ และตลาดอ้างอิง การเปรียบเทียบ DR หลายรุ่นที่อ้างอิงสินทรัพย์คล้ายกันจึงช่วยให้เห็นต้นทุนและสภาพคล่องที่แตกต่างได้ชัดขึ้น
มุมมองจากพฤติกรรมนักลงทุนไทยช่วงที่ผ่านมาพบว่า ความสนใจหุ้นต่างประเทศเพิ่มขึ้นเมื่อตลาดในประเทศให้ผลตอบแทนจำกัดและค่าเงินบาทผันผวน นักลงทุนบางส่วนมองหา DR เพราะซื้อขายผ่านบัญชีเดิมและดูพอร์ตในระบบไทยได้ง่าย แต่ข้อควรระวังคืออย่าใช้ DR เป็นเครื่องมือเก็งกำไรระยะสั้นโดยไม่เข้าใจราคาอ้างอิง เพราะส่วนต่างราคาอาจกว้างในช่วงตลาดผันผวน และอาจขาดสภาพคล่องหาก DR รุ่นนั้นมีผู้ซื้อขายน้อย การตั้งคำสั่งซื้อขายแบบจำกัดราคาและการติดตามข่าวของหลักทรัพย์อ้างอิงจึงเป็นวินัยพื้นฐานที่ควรทำทุกครั้ง
สำหรับนักลงทุนที่ต้องการใช้ DR เป็นทางเลือกการลงทุนโลก ควรเริ่มจากกำหนดสัดส่วนที่รับได้ ทดสอบความเข้าใจเรื่องค่าเงินและความเสี่ยงของสินทรัพย์อ้างอิง และตรวจสอบข้อมูล DR จากแหล่งทางการก่อนตัดสินใจซื้อขายจริง เพราะ DR เป็นประตูสู่ตลาดโลกที่สะดวกขึ้น แต่ความสะดวกไม่ได้ลดความจำเป็นในการวิเคราะห์และบริหารความเสี่ยง
