การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่ได้เป็นเพียงวาทกรรมด้านสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป แต่ได้ถูกบรรจุเป็นตัวแปรสำคัญในแบบทดสอบภาวะวิกฤตของสถาบันการเงินไทยอย่างเป็นทางการแล้ว เมื่อธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้ภัยพิบัติเป็น “ความเสี่ยงใหม่” ที่ต้องประเมินร่วมกับความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์
ธปท. ยกระดับภัยพิบัติเป็นโจทย์บังคับในการทดสอบภาวะวิกฤต
นายผยง ศรีวณิช ประธานสมาคมธนาคารไทย และกรรมการผู้จัดการใหญ่ธนาคารกรุงไทย เปิดเผยว่า ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กำหนดให้สถาบันการเงินทำแบบประเมินผลกระทบภาวะวิกฤตเป็นประจำทุกปี แต่ในรอบปี 2569 มีการเพิ่มปัจจัยด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเข้าไปในการประเมินความเสี่ยงอย่างชัดเจน โจทย์ภัยพิบัติจึงถูกยกระดับจากเรื่องสิ่งแวดล้อมให้กลายเป็นความเสี่ยงปกติใหม่ที่ระบบธนาคารต้องบริหารจัดการเชิงโครงสร้าง ไม่ใช่เพียงเหตุการณ์เฉพาะหน้า
การเปลี่ยนแปลงนี้สะท้อนว่าผู้กำกับดูแลมองว่าความเสี่ยงทางกายภาพจากน้ำท่วม ภัยแล้ง และพายุ มีผลโดยตรงต่อคุณภาพสินทรัพย์ของธนาคาร เพราะเมื่อลูกค้าขาดรายได้หรือทรัพย์สินเสียหาย ความสามารถในการชำระหนี้ก็ลดลงตามไปด้วย
น้ำท่วมหาดใหญ่และสมการเศรษฐกิจปี 2569
บริบทที่ทำให้โจทย์นี้เร่งด่วนขึ้นคือเหตุการณ์น้ำท่วมภาคใต้ โดยเฉพาะพื้นที่หาดใหญ่ ซึ่งสร้างความเสียหายเป็นวงกว้างและกระทบสาขาธนาคารหลายแห่งโดยตรง ธปท. ประเมินผลกระทบเบื้องต้นต่อเศรษฐกิจจากเหตุการณ์นี้ไว้ที่ประมาณ 0.1–0.2% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ แม้ตัวเลขดังกล่าวจะไม่ได้เปลี่ยนโครงสร้างความเสี่ยงของเศรษฐกิจทั้งระบบ แต่ก็เป็นสัญญาณเตือนว่าความถี่และความรุนแรงของภัยพิบัติกำลังสร้างภาระต้นทุนให้ภาคการเงินอย่างต่อเนื่อง
นายชาติศิริ โสภณพนิช กรรมการผู้จัดการใหญ่ธนาคารกรุงเทพ ระบุว่าธนาคารได้บันทึกข้อมูลและประเมินผลกระทบจากสภาพภูมิอากาศและอุทกภัยไว้ในแบบทดสอบภาวะวิกฤตแล้ว พร้อมเน้นการปล่อยสินเชื่อเพื่อสิ่งแวดล้อมเพื่อช่วยให้ภาคธุรกิจปรับตัว
ธนาคารพาณิชย์เร่งปรับแผนรับมือ
ธนาคารไทยพาณิชย์ได้วางโจทย์ท้าทายสี่ด้านเพื่อเร่งเครื่องรายได้ที่ไม่ใช่ดอกเบี้ย ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจโตต่ำและดอกเบี้ยขาลง ขณะที่ธนาคารกสิกรไทยเตรียมสำรองเงินกองทุนรองรับผลกระทบต่อพอร์ตสินเชื่อและธุรกิจลูกค้า การเตรียมพร้อมเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าธนาคารไม่ได้มองสภาพภูมิอากาศเป็นเพียงรายงานความยั่งยืน แต่กำลังเชื่อมโยงเข้ากับการกันสำรอง การกำหนดราคาสินเชื่อ และการบริหารสภาพคล่อง
